Năm vấn đề của mạng xã hội

Trước khi viết ra những vấn đề trên mạng xã hội mà tớ cảm thấy đang tồn tại, tớ cũng thú thật tớ cũng là một đứa lên mạng rất nhiều, trước đây hay thậm chí bây giờ tớ vẫn bị các vấn đề dưới đây ảnh hưởng và chi phối, tuy nhiên tớ đang cố tách mình khỏi một nơi có ích nhưng đang được sử dụng không tốt này… Và sau đây là 5 vấn đề:

  1. Tâm lý đám đông mạng xã hội

Xuất phát từ bản chất con người, tạo nên các rắc rối, đó là chúng ta luôn tìm cách chạy trốn bản thân. Khi con người không muốn đối diện với chính mình, họ tìm đến những nơi “đông đúc” hơn, và kích thích họ. Mạng xã hội xuất hiện, như là một nơi mà bất cứ ai có thể tham gia vào, đó là một xã hội thứ hai bên cạnh thế giới thật của chúng ta; là nơi cứu cánh cho mong muốn tìm đếm một chốn kích thích bản thân mình. Chỉ cần mở điện thoại lên, vào một mạng xã hội bất kì là chúng ta có thể gia nhập một đám đông… Đám đông có thể là đám đông cuồng nộ trước một bức xúc, scandal nào đó; đám đông đó có thể là một đám đông đang mải miết cười nói khi xem một câu nói hay video hài nào; hay là đám đông đang tỏ vẻ thương cảm xót thương cho một số phận bất hạnh được post lên mạng… Có đám đông tốt, có đám đông xấu, nhưng theo quan điểm của Đặng Hoàng Giang “Đám đông chỉ có hai hướng trạng thái ứng xử chính: một là dạy dỗ, chỉ bảo, ban phát lòng thương; hai là che bai, giễu cợt, phẫn nộ. Lúc nào các đám đông cũng nghĩ rằng mình đúng và họ nghĩ cả thế giới cần tôn trọng và biết đến họ.”

1

Ở trạng thái 1, tớ không biết tớ có là một kẻ độc ác không nhưng mà tớ rất không thích các trường hợp được post lên mạng để nhận được một sự cảm thông (từ một chú mèo bị chủ bỏ rơi, cho đến một em bé đi ăn xin ngoài đường bị gãy chân – thực chất em ý ở trong một đường dây ăn xin chuyên nghiệp, rồi thì một bệnh nhân dân tộc mắc bệnh lạ đang ở bệnh viện huyện….); đám đông tham gia vào, về bản chất những tấm lòng ủng hộ của họ là tốt nhưng cách mà đám đông hùa vào, xót xa, tỏ vẻ mình là một con người tốt, là cả một “bầu trời nhân cách” thật không phải lối.

“Lòng tốt là thứ ngôn ngữ mà người điếc có thể nghe và người mù có thể thấy” – Mark Twain.

Nếu chúng ta làm một việc tốt, thì trong tâm chúng ta sẽ cảm thấy an bình, và có thể sau này luật nhân quả sẽ mang lại những điều tốt đẹp cho chúng ta (ơ tớ cũng tin vào luật nhân quả lắm nhé – Our lives are not our own. From womb to tomb, we are bound to others. Past and present. And by each crime and every kindness, we birth our future”). Quay lại vấn đề kia, lòng tốt là điều diệu kì mà chúng ta chả cần phải thể hiện ra để mọi người nhìn thấy, mọi người có thể cảm nhận được mà.

Tiếp với trạng thái thái 2, chắc hẳn ai cũng quen với việc cứ mấy ngày lại có một ai đó làm một chuyện gì (ăn cắp ở cửa hàng, đánh đập vợ con,…) bị đưa lên mạng, và rồi đám đông mạng lại nhảy vào và phê phán, như những quan tòa. Họ muốn trở thành đại diện của công lý, trở thành người quyết định đâu là đúng đâu là sai trong các hành vi của các cá nhân. Họ cho rằng họ là những chuẩn mực của xã hội, và những ai lệch khỏi chuẩn mực đó là sai và cần bị lên án. Hôm trước tớ có xem một video ở Trung Quốc, về một bạn gái đang đứng trên một tòa nhà và có ý định tự tử, đám đông trực tiếp ở dưới, và cả mạng xã hội, đều không ngăn cản, trái lại họ cổ vũ cho việc làm đấy, rồi up lên mạng những hình ảnh từ ngữ phán xét bạn gái này, nào là các lí do phỏng đoán có thể dẫn đến quyết định tự tử của bạn gái này, hay chỉ đơn giản là muốn trở thành một “trung tâm thông tin dư luận” trong ngày hôm đó. Cuối cùng bạn ý nhảy xuống thật… Bạn ý tên là Li. Hàng ngày có hàng trăm hàng ngàn người như Li bị các đám đông lên án, phán xét. Có thể họ không tìm đến cái chết, nhưng cảm giác bị làm nhục, bị phán xét, bị đưa ra làm “trò mua vui” cho cả xã hội cũng đáng sợ như cái chết vậy, chết trong tâm hồn còn là điều đáng sợ hơn vạn lần.

“Cái chết không phải là điều mất mát lớn nhất trong cuộc đời. Sự mất mát lớn nhất là bạn để cho tâm hồn tàn lụi ngay khi còn sống” (Norman Kusin)

“Taking a man’s life is nothing. Taking his heart…That’s everything” (Escape Plan Movie)

Mạng xã hội trở thành nơi nuôi dưỡng các đám đông là để các đám đông tự do thoải mái phát triển theo ý thích của mình. Tớ nghĩ chả có cách nào có thể để tách rời và thay đổi nhận thức của các đám đông được. Giải pháp duy nhất chắc chỉ là sự thức tỉnh trong lương tâm và nhận thức của mỗi tế bảo của đám đông – mỗi cá nhân. Suy cho cùng, chúng ta tham gia vào một đám đông mạng xã hội cũng chỉ bởi chúng ta khuất phục và tạm tin họ, nhưng tớ tin rằng, hãy sử dụng mạng xã hội một cách thông minh và không cuốn vào đó, hoàn toàn đó là một việc có thể.

“Có một thứ không bao giờ khuất phục trước đám đông, đó là lương tâm của mỗi con người” – Harper Lee

  1. Giáo dục

Đây là một trong những điểm tốt mà tớ nghĩ mạng xã hội đem lại cho chúng ta. Kiến thức và thông tin chưa bao giờ được cung cấp dễ dàng đến thế, Chúng ta có thể tìm kiếm, search bất kì điều gì, các nền tảng được cross-integrated và dường như trước đây ao ước có được kho tàng kiến thức như bây giờ.

2

Tất nhiên, không phải về mặt tốt này là không có điểm xấu. Tớ kể một câu chuyện có thật của bạn tớ. Bạn tớ có một đứa em trai năm nay học lớp 2, do bố mẹ cũng phải làm ăn nên cũng không quan tâm được anh em nó nhiều. Đứa em được đưa một chiếc iPad và dùng như một công cụ giải trí, chơi game và phần nào đó là học tập. Bạn tớ nó rất cẩn thận đã mở chế độ Children và kiểm soát các nội dung mà chiếc iPad có thể truy cập được, để tránh những thông tin xấu (sexuality, violence…) Thằng bé cũng chỉ chơi một số game phù hợp, đôi lúc nó ngoan dùng từ điển để học tiếng anh (à có cái app Doulingo thằng bé chơi suốt à, học cả Spanish luôn, xịn quá). Cho đến một lần, bạn tớ shock khi thấy thằng bé xem youtube và có những video thực sự disgusting, hoàn toàn mang đầy tính sexual, violent, harass… trong khi vẫn gắn tag dành cho trẻ em. Vấn đề kiểm duyệt các nội dung giáo dục và giải trí phù hợp giới trẻ thật sự rất đáng báo động.

Liệu có bao giờ tâm hồn trẻ em bị đầu độc thông qua những nội dung thế không… Nếu là tớ, tớ thà đánh đổi cho con tớ học cách giáo dục truyền thống thay vì hiện đại và công nghệ thế này, nếu mà công nghệ ảnh hưởng đến con tớ theo cách tiêu cực thế này.

Học hỏi qua mạng xã hội và các nền tảng công nghệ là tốt, tuy nhiên tớ nghĩ về lâu dài, chúng ta – đang là những người anh người chị, và sớm muộn thành các phụ huynh trong tương lai hoàn toàn cần ý thức được các hệ quả tiêu cực mà mạng xã hội có nguy cơ đe dọa.

“The internet has been a boon and a curse for teenagers” – J.K.Rowling

  1. Các mối quan hệ

3

Lợi ích đương nhiên của mạng xã hội là đem lại cho ta các mối quan hệ, và mạng xã hội đóng vai trò cầu nối giao tiếp và nuôi dưỡng cho các mối quan hệ đó.

Điều tớ học được khi lên đại học đó là các mối quan hệ rất quan trọng, nhưng mình phải biết chọn lọc. Đã có những thời điểm tớ cố gắng nuôi dưỡng tất cả các mối quan hệ, và mong rằng mình sẽ được đối xử tốt (ít nhất là không như hồi cấp 2 tệ mà tớ từng kể với cậu), nhưng rồi tớ nhận ra chúng ta cần phải chọn lọc các mối quan hệ đó, không phải mối quan hệ nào cũng là vàng, và đôi lúc vàng cũng chưa phải là một kim loại quý nhất…

Sau một thời gian tớ khủng hoảng (và thực chất bây giờ tớ vẫn chưa hoàn toàn ổn) thì đối với tớ, trên mạng xã hội tớ chỉ giữ các mối quan hệ quan trọng nhất với tớ, còn lại tớ không quan tâm. Tớ có thể không rep tin nhắn không quan trọng của một ai đó, thậm chí 1-2 ngày sau mới rep; nhưng đối với những ai tớ coi là “bạn thân” “người thân” thì tớ sẽ làm người “tốt nhất thế giới” và tớ rep họ luôn tức thì. Một điểm chưa tốt đó là tớ thậm chí đôi lúc hơi “cần” những mối quan hệ thân thiết và những người tớ “coi như là gia đình”, Nhiều lúc tớ stress, tớ chỉ mở messenger ra, đợi chấm xanh của họ sáng, rồi vào nói chuyện, đó là điều tuyệt vời kiểu “save my day” ấy. Tớ tin vào duyên số và định mệnh, tất nhiên chúng ta không thể tránh khỏi các mối quan hệ cả ngoài đời thật và mạng xã hội biến mất, tuy nhiên tớ sẽ luôn cố gắng gìn giữ các mối quan hệ thân thiết đó, để có thể kéo dài thêm 3546862626 năm nữa cơ.

  1. Kinh doanh

Mạng xã hội ra đời, và đó trở thành một công cụ cực mạnh cho các công ty hoặc cá nhân có thể kinh doanh, là cơ hội rộng mở cho bất kỳ ai có thể gia nhập.

Một công ty có thể truyền thông và quảng cáo bất cứ điều gì và người tiêu dùng sẽ quyết định có bị thuyết phục trước quảng cáo nào không và sẵn sàng chi tiền trước khi mua một sản phẩm nào đó

Một cá nhân riêng lẻ có thể nhập hàng quần áo từ Trung Quốc về và chỉ việc đăng vào các nhóm mua bán, một thời gian là các đơn đặt hàng về đều đặn và họ chỉ việc tiếp tục duy trì quy trình kinh doanh đó.

Chúng ta có thể thấy cả ngàn người cả triệu người giàu lên nhờ mạng xã hội, nhờ nắm bắt những cơ hội kinh doanh ở trên đó.

4

Vậy mặt tối của việc kinh doanh trên mạng xã hội là gì? Rủi ro cao ư? Dễ phá sản ư? Không, hoàn toàn không phải vậy, rủi ro trong kinh doanh là điều không thể tránh khỏi, chúng ta gia nhập và cần phải chấp nhận làm quen với nó, chuẩn bị tinh thần cho nó.

Vấn đề mà tớ thấy ở đây đó chính là những “chiếc bẫy kinh doanh” mà các công ty hay cá nhân giăng ra để giành được “con cá khách hàng” về mình.

Thực ra tớ nghĩ chúng ta ai cũng sẽ nghĩ việc marketing và bán hàng một sản phẩm/dịch vụ nào đó là một phần tất yếu, các công ty sẽ không bao giờ thành thật với khách hàng, chắc chắn cũng sẽ có những chiêu trò gì đó; chúng ta nghĩ rằng chúng ta thông minh, khôn ngoan, nhưng thực chất cũng chỉ là những “con cá” của các kế hoạch đó mà thôi.

Gần đây tớ có đi làm ở một marketing agency, chuyên đi lập kế hoạch marketing và bán hàng cho các client. Client của chúng tớ thì đa dạng lắm, từ quần áo, nhà hàng, bánh kẹo, cho đến nha khoa, thẩm mỹ viện, spa… Ngồi nói chuyện với các chủ doanh nghiệp, dù cách truyền đạt đến đâu đi nữa, thì suy cho cùng mục tiêu của họ là doanh số và lợi nhuận, chúng tớ phải tạo ra các kế hoạch truyền thông sao cho đem lại doanh số cho họ.

Tất nhiên một mặt, nếu sản phẩm họ tốt, thì tất nhiên tớ tự hào lắm, tớ cố gắng làm với nỗ lực cao nhất; nhưng mà đời đâu có như là mơ, ở cái ngành agency “làm dâu trăm họ” này, thì phải thích nghi với đủ loại thôi… Dù sản phẩm dịch vụ có tệ đến đâu, thì cũng phải nói rằng nó tốt, dù khách hàng có quyết định thế nào, thì họ vẫn cần phải nằm trong đống quy trình và kịch bản có thể hành động như chúng tớ đã lường trước, để đảm bảo họ vào “chiếc lưới vô hình” một cách không hề hay biết và gần như không thể “thoát ra” được. Điều này tớ nghĩ là bình thường, vì xã hội mà, chúng ta cần kiếm tiền, nhưng tớ quan niệm rằng chỉ nên ở một mức độ nào đó thôi, còn nếu ở mức độ tệ hơn, chắc tớ quit rồi.

Tớ nhớ một lần đọc câu chuyện của một chị trong Tony buổi sáng, chị ý từng là MT của một công ty đa quốc gia, có nói về các MNC này: “Các sếp đến từ các quốc gia phát triển như Mỹ, Anh,…với lịch sử cơ chế thị trường hàng trăm năm, nên chiêu trò của họ cũng lắm. Người tiêu dùng một quốc gia nông nghiệp mới đi lên như nước mình, chỉ biết rơi vào vòng xoáy của các chương trình quảng cáo PR hát hò của họ. Chỉ biết dốc hầu bao để mua và mua. Lương tháng của công nhân nhà máy ở mình chỉ có 4-5 triệu chứ sẵn sàng bỏ nửa tháng lương mua mấy sản phẩm công ty con, dù không phải là hàng hoá thiết yếu.” Cuối cùng, chị ý thấy không phù hợp và quyết định từ bỏ, mở một doanh nghiệp riêng để giúp cho nông dân xuất khẩu nông sản sang nước ngoài.

Thật sự tớ phục chị ý lắm, nhưng tớ không chắc liệu có khi nào tớ đủ can đảm để như chị ấy không. Còn quay lại thực tại, chúng ta vẫn bị quay cuồng trong mạng xã hội, nơi những thông tin và cơ hội kinh doanh vẫn ngập tràn, nhưng những quảng cáo vẫn mời gọi chúng ta mua (dù cho là những thứ không tốt, hoặc những thứ chúng ta không cần) nhưng chúng ta vẫn cần chấp nhận mà thôi. Nhìn một cách tích cực thì những thứ đó làm cả kinh tế đất nước đi lên phải không nhỉ?…

  1. Đúng là phải viết 5 vấn đề, cơ mà tớ chưa nghĩ ra vấn đề thứ 5 đủ lớn cho mạng xã hội nữa…

Hay là cậu cùng viết thêm vào giúp tớ nhé…

 

—————————————

“Do one thing everyday that scares you”

_Mike_

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s